სარჰადის ეზდიხანის მმართველები: ქოქ-აღას დინასტიის ეზიდ თავადთა ისტორია
DOI:
https://doi.org/10.32859/yezidistudies/1/5/113-159საკვანძო სიტყვები:
ეზიდები, იეზიდები, სარჰადი, იეზდიხანი, ეზდიხანი, ოსმალეთის იმპერია, ქოქ-აღა, ავდალ-აღა, ხალილ-აღა, ჩობან-აღა, ერეკლე მეორე, აბაღა, მაჰმუდი, ხოშაბიანოტაცია
სტატიაში წარმოდგენილი და გაანალიზებულია საქართველოს ეროვნული არქივში მოპოვებული და აკადემიურ წრეებში აქამდე უცნობი ისტორიული დოკუმენტები, რომლებიც ახალ ინფორმაციას გვაწვდის რუსეთის იმპერიის ერთ-ერთი ეზიდი ლიდერისა და პოდპორუჩიკის, ხალილ-აღას მოღვაწეობის შესახებ. ორი ოფიციალური წერილის რუსული თარგმანი, რომელიც ხალილ-აღას წინაპრებს გადაეცათ ოსმალეთის იმპერიის სულთანისა და ირანის შაჰისგან, ადასტურებს ნახევრად დამოუკიდებელი ეზიდური სამთავროს არსებობას, რომელიც აღიარებული იყო როგორც სპარსეთის, ისე ოსმალეთის იმპერიების მიერ. აღმოსავლეთ ანატოლიაში XVI-XVIII საუკუნეებში განთავსებულ სამთავროს ეზდიხანი (იეზდიხანი) ერქვა. აქამდე არსებულ კლევებზე დაყრდნობით, ეს აღმოჩენა საშუალებას გვაძლევს, შევავსოთ აღმოსავლეთ ანატოლიის ეზიდების თითქმის ხუთსაუკუნოვანი, წყაროებით დადასტურებული, ისტორია.
