ცვლილებების პიონერი გზაგასაყარზე, სინჯარიდან კავკასიამდე: ამირა (მირი) ისმაილ ჩოლ ბეგი და ბრძოლა ეზიდობის თანამედროვე იდენტობისთვის
DOI:
https://doi.org/10.1555/yezidistudies/2/1/2025/9-53საკვანძო სიტყვები:
ისმაილ ხოლ-ბეგი, ეზიდური იდენტობა, ეზიდი თავადი, ეზიდი თავადები, ეთნიკურობა, ნაციონალიზმიანოტაცია
ეზიდი ამირა მირი ისმაილ ჩოლ ბეგი (გ. 1933) მეოცე საუკუნის ერთი-ერთი ყველაზე საინტრესო და სადავო ეზიდი პიროვნებაა. მიუხედავად იმისა, რომ მისი ცხოვრება და საქმიანობა რამდენიმე ნაშრომშია აღწერილი, მათ შორის, მის ავტობიოგრაფიაში, დღემდე არ არსებობს პასუხი იმ კითხვაზე, თუ როგორ აღიქვამდა ის ეზიდურ იდენტობას. ეს კვლევა წარმოადგენს პირველ სისტემურ მცდელობას, გავაანალიზოთ მირ ისმაილ ჩოლ ბეგის გაგება ეზიდური იდენტობის შესახებ და შევაფასოთ, რამდენად განაპირობა ის ნაციონალიზმის ზრდამ. ამიტომ, სტატია ჯერ იკვლევს ჩოლ ბეგის შეხვედრას ნაციონალისტურ იდეებთან, შემდეგ კი მისი განცხადებებისა და გამონათქვამების საფუძველზე აღადგენს მის კონცეფციას ეზიდი იდენტობის შესახებ. იდენტობის შესახებ მისი მოსაზრებები ფრაგმენტული და გაფანტულია, რაც აუცილებელს ხდის მრავალფეროვანი წყაროების გამოყენებას, როგორიცაა მისი წერილები და სხვა ტექსტები, მისი ავტობიოგრაფია და ორი გამოქვეყნებული ნაშრომი, ევროპელი მოგზაურების წყაროები, რომლებიც მას შეხვედრიან; ასევე აქამდე გამოუქვეყნებელი საარქივო მასალები, რომლებიც გაფანტულია მრავალ ენაზე, მათ შორის სომხურ, ქართულ, გერმანულ, რუსულ და ფრანგულ ენებზე, ოსმალურ, თურქულ, არაბული და ინგლისურ ენებზე, რომლებიც ერთობლივად ასახავს მისი საქმიანობის ფართო სპექტრს, მის კავშირებსა და გავლენის სფეროს. ამ კვლევის მიზანია მის ისმაილ ჩოლ ბეგის მიერ ეზიდური იდენტობის შესახებ გამოთქმული აზრების თავმოყრა და კონტექსტუალიზება, რათა მისი სრული სურათი შეიქმნას.
